Startpagina Fotogalerij   Info   Zoeken   Halle-Vilvoorde  
  Notities van mijn vader
  Nota's van mijn vader


Multiculturele samen-leving?

18.05.2007 08.28u - De multiculturele samenleving bestaat niet. Beweringen waarin de term ‘multicultureel’ voorkomt, geven niet zelden aanleiding tot begripsverwarring. Enige opheldering is derhalve niet overbodig.

De uitdrukking ‘multiculturele samenleving’ is descriptief wanneer zij een vaststelling uitdrukt, zoals in de uitspraak: ‘we leven nu eenmaal in een multiculturele samenleving.’
Zij is evaluatief wanneer zij een waardeoordeel verwoordt: ‘de multiculturele samenleving is een verrijking.’
Zij is prescriptief wanneer dergelijk waardeoordeel wordt omgezet in een ethisch voorschrift, bij voorbeeld: ‘wij moeten het etnocentrisme bestrijden’.
Zij is normatief wanneer het ethische voorschrift tot bindende regel wordt verheven.

De zogenaamd progressieve leer koppelt de vier interpretaties aan elkaar: de multiculturele samenleving bestaat, zij is een goede zaak, het is een morele plicht haar te handhaven, te bevorderen en tegen haar tegenstanders te beschermen, bijgevolg komt het erop aan deze tegenstanders politiek en maatschappelijk uit te sluiten, en hen door middel van de strafwet onschadelijk te maken

Bestaat de multiculturele samenleving?
Het hangt er dus van af wat men hieronder verstaat.
Volstaat het dat groepen uit diverse culturen (cultuur begrepen als de samenhang van levenswijze, normen en waarden) op eenzelfde grondgebied verblijven, dan is heel Europa multicultureel.
Om misverstanden te vermijden is het wellicht geraden voor deze situatie de neutrale term multi-etnisch aan te wenden.
De term ‘multicultureel’ is in het maatschappelijke debat allesbehalve neutraal. Er is een multiculturele ideologie ontstaan, die de diversiteit aanprijst als een waarde op zich – prescriptieve interpretatie -.
Haar streven is gericht op integratie, die evenwel bijzonder stroef verloopt, het voluntarisme ten spijt dat het beleid van de Europese regeringen tijdens de afgelopen decennia heeft gekenmerkt.
Is integratie überhaupt mogelijk?
Daar is de jongste jaren gerede twijfel over gerezen.
De Nederlandse publicist Paul Scheffer, een socialist, had in 2000 al in de gaten dat er eerder sprake was van een multicultureel drama. Integratie was volgens hem eerder uitzondering dan regel. Met niet-geïntegreerde vreemdelingen leeft men niet samen. Scheffer verwees met nadruk naar het fenomeen der zwarte scholen. Hij had ook kunnen verwijzen naar de woonsituatie in de grote steden, waar hele wijken tot allochtone getto’s waren vervallen, een ander teken aan de wand, dat niet integratie, maar segregatie de regel was geworden. Wat was het voor een samenleving, waarvan Scheffer getuigde: ‘De angst voor Marokkaanse jongeren is in een stad als Amsterdam inmiddels spreekwoordelijk’. Zijn conclusie sloeg in als een bom: ‘En zo stort het kaartenhuisje van de multiculturele samenleving ineen’.
In 2002 volhardde hij in de boosheid: ‘Er zijn in de discussie tal van nuanceringen aangebracht op mijn eerdere betoog over het multiculturele drama, maar de stelling dat sociale ongelijkheid en culturele segregatie hardnekkige gevolgen zijn van recente immigratie is niet weersproken. (…) De uitkomsten van vier decennia ongestuurde en onnadenkende immigratie zijn voor iedereen zichtbaar.’ (Kerstessay in De Standaard)

De moord op Pim Fortuyn luidde in Nederland een periode van herbezinning in. De geloofsbelijdenis ‘De multiculturele samenleving is een verrijking’, door het paarse kabinet van Wim Kok ingeschreven in de Troonrede van 1995, wordt er twaalf jaar later nog maar zelden vernomen. De linkse utopie van de maakbare samenleving heeft er, althans onder het vorige, centrumrechtse kabinet, plaats geruimd voor de minder bevlogen bekommering om een leefbare samenleving.
Ook in Duitsland, tot voor kort een gidsland in zake political correctness, is het tij heel langzaam gekeerd. Bondskanselier Angela Merkel, toen nog voorzitster van de christen-democratische CDU, zei in november 2004 dat de multiculturele samenleving mislukt was. Hoezo, mislukt? Had dergelijke samenleving dan ooit bestaan? Kennelijk bedoelde de politica veeleer dat de poging om samenhorigheid en gedeeld burgerschap te benaarstigen tussen bevolkingsgroepen van uiteenlopende origine, jammerlijk had gefaald.
De gewezen bondskanselier Helmut Schmidt, een socialist, baarde opzien toen hij verklaarde dat het binnenhalen in de jaren zestig van allochtone arbeidskrachten (in Duitsland waren dat voornamelijk Turken) een vergissing was geweest..

Wat de mededelingen betreft van het openbaar ambt, zoals bij voorbeeld statistieken, heeft Duitsland zich altijd kunnen beroemen op de spreekwoordelijke Gründlichkeit , nauwkeurigheid en betrouwbaarheid, kwaliteiten die men bij de Belgische overheid in geringere mate aantreft. Hier te lande worden gegevens, die de retoriek der overheid zouden kunnen tegenspreken, niet verzameld, of niet prijsgegeven.
Dan delven we uit het archief maar eens een artikel op uit Die Zeit (30/09/2004), een van de meest degelijke weekbladen in Europa, van centrumlinkse signatuur. We leren dat het aantal der Turken die in Duitsland van een uitkering leven, procentueel drie keer hoger ligt dan bij de autochtonen. We lezen dat de derde generatie zich steeds verder terugtrekt ‘in een Turkse parallelwereld.’
Povere schoolresultaten, geringe kansen op de arbeidsmarkt: de analyse is overal dezelfde. Die Zeit besluit dat Duitsland ‘vooral de moed moet hebben om de betrokkenen duidelijk te maken, dat het deze vorm van inwijking niet langer integreren en financieren kan.’
Het is een van de vele, gelijkluidende verhalen. Wie in Frankrijk of in Zweden niet uitgerust is met een blinddoek en een muilkorf, doet precies dezelfde vaststellingen.
In Europa bestaat geen multiculturele samenleving, als men daarmee bedoelt een gemeenschap van burgers van uiteenlopende culturele herkomst.

Jos De Man


25.08.2008 .......  Patrick verzet de bakens
06.06.2008 .......  Veilig Nederland
30.05.2008 .......  Campagne
29.03.2008 .......  De stralende toekomst van Darfoer
27.03.2008 .......  Provocatie
02.02.2008 .......  Spijt

 Archief


Multiculturele samen-leving?

02.02.2008 17.35u - De multiculturele samenleving bestaat niet. Beweringen waarin de term ‘multicultureel’ voorkomt, geven niet zelden aanleiding tot begripsverwarring. Enige opheldering is derhalve niet overbodig.

De uitdrukking ‘multiculturele samenleving’ is descriptief wanneer zij een vaststelling uitdrukt, zoals in de uitspraak: ‘we leven nu eenmaal in een multiculturele samenleving.’
Zij is evaluatief wanneer zij een waardeoordeel verwoordt: ‘de multiculturele samenleving is een verrijking.’
Zij is prescriptief wanneer dergelijk waardeoordeel wordt omgezet in een ethisch voorschrift, bij voorbeeld: ‘wij moeten het etnocentrisme bestrijden’.
Zij is normatief wanneer het ethische voorschrift tot bindende regel wordt verheven.

De zogenaamd progressieve leer koppelt de vier interpretaties aan elkaar: de multiculturele samenleving bestaat, zij is een goede zaak, het is een morele plicht haar te handhaven, te bevorderen en tegen haar tegenstanders te beschermen, bijgevolg komt het erop aan deze tegenstanders politiek en maatschappelijk uit te sluiten, en hen door middel van de strafwet onschadelijk te maken

Bestaat de multiculturele samenleving?
Het hangt er dus van af wat men hieronder verstaat.
Volstaat het dat groepen uit diverse culturen (cultuur begrepen als de samenhang van levenswijze, normen en waarden) op eenzelfde grondgebied verblijven, dan is heel Europa multicultureel.
Om misverstanden te vermijden is het wellicht geraden voor deze situatie de neutrale term multi-etnisch aan te wenden.
De term ‘multicultureel’ is in het maatschappelijke debat allesbehalve neutraal. Er is een multiculturele ideologie ontstaan, die de diversiteit aanprijst als een waarde op zich – prescriptieve interpretatie -.
Haar streven is gericht op integratie, die evenwel bijzonder stroef verloopt, het voluntarisme ten spijt dat het beleid van de Europese regeringen tijdens de afgelopen decennia heeft gekenmerkt.
Is integratie überhaupt mogelijk?
Daar is de jongste jaren gerede twijfel over gerezen.
De Nederlandse publicist Paul Scheffer, een socialist, had in 2000 al in de gaten dat er eerder sprake was van een multicultureel drama. Integratie was volgens hem eerder uitzondering dan regel. Met niet-geïntegreerde vreemdelingen leeft men niet samen. Scheffer verwees met nadruk naar het fenomeen der zwarte scholen. Hij had ook kunnen verwijzen naar de woonsituatie in de grote steden, waar hele wijken tot allochtone getto’s waren vervallen, een ander teken aan de wand, dat niet integratie, maar segregatie de regel was geworden. Wat was het voor een samenleving, waarvan Scheffer getuigde: ‘De angst voor Marokkaanse jongeren is in een stad als Amsterdam inmiddels spreekwoordelijk’. Zijn conclusie sloeg in als een bom: ‘En zo stort het kaartenhuisje van de multiculturele samenleving ineen’.
In 2002 volhardde hij in de boosheid: ‘Er zijn in de discussie tal van nuanceringen aangebracht op mijn eerdere betoog over het multiculturele drama, maar de stelling dat sociale ongelijkheid en culturele segregatie hardnekkige gevolgen zijn van recente immigratie is niet weersproken. (…) De uitkomsten van vier decennia ongestuurde en onnadenkende immigratie zijn voor iedereen zichtbaar.’ (Kerstessay in De Standaard)

De moord op Pim Fortuyn luidde in Nederland een periode van herbezinning in. De geloofsbelijdenis ‘De multiculturele samenleving is een verrijking’, door het paarse kabinet van Wim Kok ingeschreven in de Troonrede van 1995, wordt er twaalf jaar later nog maar zelden vernomen. De linkse utopie van de maakbare samenleving heeft er, althans onder het vorige, centrumrechtse kabinet, plaats geruimd voor de minder bevlogen bekommering om een leefbare samenleving.
Ook in Duitsland, tot voor kort een gidsland in zake political correctness, is het tij heel langzaam gekeerd. Bondskanselier Angela Merkel, toen nog voorzitster van de christen-democratische CDU, zei in november 2004 dat de multiculturele samenleving mislukt was. Hoezo, mislukt? Had dergelijke samenleving dan ooit bestaan? Kennelijk bedoelde de politica veeleer dat de poging om samenhorigheid en gedeeld burgerschap te benaarstigen tussen bevolkingsgroepen van uiteenlopende origine, jammerlijk had gefaald.
De gewezen bondskanselier Helmut Schmidt, een socialist, baarde opzien toen hij verklaarde dat het binnenhalen in de jaren zestig van allochtone arbeidskrachten (in Duitsland waren dat voornamelijk Turken) een vergissing was geweest..

Wat de mededelingen betreft van het openbaar ambt, zoals bij voorbeeld statistieken, heeft Duitsland zich altijd kunnen beroemen op de spreekwoordelijke Gründlichkeit , nauwkeurigheid en betrouwbaarheid, kwaliteiten die men bij de Belgische overheid in geringere mate aantreft. Hier te lande worden gegevens, die de retoriek der overheid zouden kunnen tegenspreken, niet verzameld, of niet prijsgegeven.
Dan delven we uit het archief maar eens een artikel op uit Die Zeit (30/09/2004), een van de meest degelijke weekbladen in Europa, van centrumlinkse signatuur. We leren dat het aantal der Turken die in Duitsland van een uitkering leven, procentueel drie keer hoger ligt dan bij de autochtonen. We lezen dat de derde generatie zich steeds verder terugtrekt ‘in een Turkse parallelwereld.’
Povere schoolresultaten, geringe kansen op de arbeidsmarkt: de analyse is overal dezelfde. Die Zeit besluit dat Duitsland ‘vooral de moed moet hebben om de betrokkenen duidelijk te maken, dat het deze vorm van inwijking niet langer integreren en financieren kan.’
Het is een van de vele, gelijkluidende verhalen. Wie in Frankrijk of in Zweden niet uitgerust is met een blinddoek en een muilkorf, doet precies dezelfde vaststellingen.
In Europa bestaat geen multiculturele samenleving, als men daarmee bedoelt een gemeenschap van burgers van uiteenlopende culturele herkomst.

Jos De Man
© 2005-2008 Filip De Man